Koń arabski: karta rasy, polska hodowla i ile kosztuje

Co mówi o koniu arabskim program hodowlany PKWK?

Karta rasy niżej zbiera dane z programu hodowlanego, który Polski Klub Wyścigów Konnych (PKWK) prowadzi dla koni arabskich czystej krwi. Wysokość i obwody w karcie to wymiary, które program uznaje za preferowane, a koń o innych wymiarach też może być koniem czystej krwi.

Program wymienia też zalety polskich arabów, między innymi plenność, długowieczność, dobre wykorzystanie paszy i odporność na choroby oraz trudne warunki. Ta lista opisuje populację, a nie konkretnego konia.

Wyścigi program PKWK traktuje przede wszystkim jako test zdrowia i odporności koni arabskich. Według założeń programu wyścigowego koń arabski powinien przejść próby dzielności na torze w wieku 3 i 4 lat. Wynik tych prób nie jest jednak warunkiem wpisu do księgi.

Co decyduje o tym, że koń arabski jest czystej krwi?

Definicja Światowej Organizacji Konia Arabskiego (WAHO), którą powtarza program PKWK, jest prosta: koń arabski czystej krwi to koń wpisany do księgi stadnej, którą WAHO uznaje. Polska księga, w międzynarodowym skrócie PASB (Polish Arabian Stud Book), powstała w 1926 r., a pierwszy tom wyszedł w 1932 r. Dziś PASB jest księgą zamkniętą, czyli wpisuje się do niej tylko źrebięta po rodzicach z PASB albo z innej księgi uznanej przez WAHO.

PKWK prowadzi PASB na podstawie decyzji ministra rolnictwa z 19 lutego 2002 r. Polski Związek Hodowców Koni (PZHK) prowadzi księgi innych ras, a nie PASB. Sam wygląd niczego nie przesądza: koń, który „wygląda jak arab”, nie jest koniem czystej krwi arabskiej bez wpisu.

Program PKWK opisuje, jak koń trafia do księgi, a z tego opisu wynikają trzy rzeczy do sprawdzenia przed zakupem:

• Imię. Imię źrebięcia urodzonego w Polsce zaczyna się na tę samą literę co imię matki i ma najwyżej 18 znaków ze spacjami. Zatwierdza je PASB (zasady nadawania imion). Jak te zasady wyglądają w innych księgach, zestawia wpis o imionach dla koni.
• Identyfikacja. Upoważniony lekarz weterynarii opisuje źrebię, wszczepia transponder z numerem zaczynającym się od 616 i pobiera materiał do testu DNA. Test DNA potwierdza pochodzenie źrebięcia. Numer UELN, czyli dożywotni numer identyfikacyjny konia, u araba urodzonego w Polsce zaczyna się od 616POL i kończy literą A.
• Dokumenty. Redakcja Ksiąg Stadnych PKWK wystawia między innymi paszport, rodowód, zaświadczenie o wpisie i świadectwo zootechniczne. Poproś o nie sprzedającego. Gdy coś się w nich nie zgadza, zapytaj w Redakcji Ksiąg Stadnych.

Gdzie w Polsce hoduje się konie arabskie?

Według programu PKWK w Polsce działają dziś trzy państwowe stadniny koni arabskich czystej krwi: Białka, Janów Podlaski i Michałów.

• Janów Podlaski. W Janowie Podlaskim stadninę państwową urządzono w 1817 r., podaje Stadnina Koni Janów Podlaski. Według programu PKWK po I wojnie światowej władze odrodzonej Polski postanowiły utworzyć w niej dział koni arabskich czystej krwi.
• Michałów. Stadnina Koni Michałów podaje, że powstała w 1953 r., a program PKWK mówi o przeniesieniu jej wtedy z Klemensowa do Michałowa. Na swojej stronie z 2021 r. stadnina pisze o stadzie liczącym ponad 400 koni, w tym 120 klaczy matek.
• Białka. Stadninę koni arabskich czystej krwi przy Państwowym Stadzie Ogierów w Białce założono w 1981 r., jak podaje program PKWK.

Od lat 90. rośnie też liczba prywatnych hodowców koni arabskich.

Polska hodowla wpłynęła też na hodowlę koni arabskich na świecie. Program PKWK wymienia polskie ogiery, które wpłynęły na tę hodowlę: w USA między innymi Baska z Albigowej i Witezia II z Janowa, a w Szwecji Pohańca z Michałowa.

Czym różni się Narodowy Pokaz od aukcji Pride of Poland?

Narodowy Pokaz Koni Arabskich Czystej Krwi i aukcja Pride of Poland to dwa różne wydarzenia, choć odbywają się podczas tych samych Dni Konia Arabskiego. Na 48. Narodowy Pokaz w sierpniu 2026 r. zgłoszono prawie 120 koni w 15 klasach. Sędziowie dają punkty za pięć cech: typ, głowę z szyją, kłodę, nogi i ruch. Na pokazie nikt nie sprzedaje koni, sędziowie tylko je oceniają.

Konie sprzedaje się dopiero na aukcjach, a podczas Dni Konia Arabskiego odbywają się dwie: Pride of Poland i Summer Sale. Na 57. Aukcji Pride of Poland 9 sierpnia 2026 r. sprzedano wszystkie wystawione konie: 8 z Janowa, 7 z Michałowa i 1 z Białki. Kupcy z 9 krajów zapłacili za 16 koni razem 1 mln euro. Najdroższe były trzy klacze: Pila z Janowa za 160 000 euro, Poganinka z Michałowa za 140 000 euro i Perlita z Michałowa za 121 000 euro.

Ile kosztuje koń arabski i ile jego utrzymanie?

Typowa cena (mediana) konia arabskiego czystej krwi w ogłoszeniach z września 2026 r. wynosiła 15 550 zł, a rok pensjonatu kosztuje około 17 400 zł. Ceny z aukcji Pride of Poland nie mówią, ile kosztuje zwykły koń arabski czystej krwi. Dlatego tabela zestawia je z cenami z ogłoszeń i z kosztem pensjonatu, który płacisz co miesiąc.

Ogłoszenia pochodzą z jednego portalu (OLX) i dotyczą tylko koni z deklaracją czystej krwi arabskiej i rodowodu. Cenniki pensjonatów dotyczą każdego konia, nie tylko araba, i obejmują różne usługi. W próbie 10 z 18 cenników ma zastrzeżenia, na przykład cennik z innego roku, cena netto, dwie kwoty, cena przeliczona z doby albo ogłoszenie zamiast cennika. Bez tych cenników mediana wynosi 1 450 zł. Kwoty pochodzą z próby, a nie ze średniej rynkowej.

Rok pensjonatu kosztuje mniej więcej tyle co typowy koń z ogłoszenia, a w droższych stajniach wyraźnie więcej niż koń. Do kosztu pensjonatu dochodzą kowal i weterynarz, o których piszemy we wpisie ile kosztuje koń. Cena zakupu to dopiero pierwsza z opłat.

Co oznacza „oo” i jaką rolę mają araby w innych rasach?

„oo” to oznaczenie ogierów czystej krwi arabskiej na liście, którą PZHK prowadzi dla ras półkrwi, a konie pełnej krwi angielskiej mają na niej oznaczenie „xx”. Wśród celów hodowli koni arabskich program PKWK wymienia wybór koni do uszlachetniania ras półkrwi, a robi się to według programów tych ras. Na liście ogierów czystej krwi arabskiej i pełnej krwi angielskiej PZHK wymienia ogiery, które od 2007 r. dopuścił do doskonalenia ras półkrwi. Chodzi o rasy małopolską, wielkopolską, śląską i polskiego konia sportowego, a każdy ogier jest dopuszczony do wybranych z nich. Koń z domieszką krwi arabskiej należy do swojej rasy i nie jest arabem czystej krwi.

Które popularne zdania o koniach arabskich to mity?

Kilka popularnych zdań o koniach arabskich to legendy albo uproszczenia, a nie opis rasy z programu PKWK.

„Arab pije wiatr”. Powiedzenie o koniu, który „pije wiatr”, to opowieść kulturowa, a nie opis rasy. Program PKWK zaznacza, że pochodzenie rasy mimo wielu badań nie jest w pełni wyjaśnione, a samego araba opisuje przez wzorzec i wpis do księgi.

„Arab ma o jeden kręg mniej”. Stecher w 1962 r. opisał zmienność kręgosłupa koni. Araby, tak jak inne konie domowe, miały w jego badaniu zwykle 6 kręgów lędźwiowych, a odstępstwa zdarzały się we wszystkich grupach. Mniejsza liczba kręgów lędźwiowych nie jest więc cechą każdego araba. O tym, jak zmienia się liczba kości konia, piszemy więcej we wpisie o budowie konia w dziale Konie i rasy.

„Sylwetka w kwadracie” i „żyje 30–35 lat”. Program PKWK nie podaje ani proporcji sylwetki araba, ani długości jego życia. Długowieczność wymienia wśród zalet polskich arabów, ale bez liczby lat.

Jakie choroby genetyczne wykrywają testy DNA u koni arabskich?

W polskim badaniu z 2019 r. Bugno-Poniewierska i wsp. sprawdzili 808 elitarnych koni arabskich pod kątem trzech chorób genetycznych. Badane konie to grupa elitarna, więc wynik nie opisuje całej rasy. Badanie dało takie wyniki:

• zespół lawendowego źrebięcia (LFS): nie wykryto u żadnego konia;
• ciężki złożony niedobór odporności (SCID): trzech nosicieli – to pierwszy opis nosicieli SCID w Polsce;
• abiotrofia móżdżku (CA): częstość wariantu genu związanego z chorobą wyniosła około 4%.

Autorzy piszą, że testy genetyczne pomagają w decyzjach hodowlanych. Jeśli myślisz o kryciu klaczy albo kupnie konia do hodowli, o test DNA zapytaj lekarza weterynarii. Gdy klacz jest już kryta, przedział terminu porodu policzysz w kalkulatorze terminu porodu.

Od czego zacząć przed zakupem konia arabskiego?

Przed zakupem konia arabskiego zacznij od dokumentów, a nie od wyglądu: sprawdź imię, numer UELN, paszport i zaświadczenie o wpisie do PASB. Ceny koni porównuj dopiero wtedy, gdy policzysz rok utrzymania według cennika stajni, w której zamierzasz trzymać konia.

Najczęstsze pytania