Jak wybrać ośrodek hipoterapii i sprawdzić, kto prowadzi zajęcia

Hipoterapia to terapia z udziałem konia prowadzona przez specjalistę, a nie przejażdżka. Według Kanonów PTHip ma trzy formy. Fizjoterapię na koniu prowadzi fizjoterapeuta. Psychopedagogiczną jazdę konną i woltyżerkę prowadzi psycholog, pedagog albo terapeuta zajęciowy, a terapię kontaktem z koniem psycholog, pedagog albo lekarz psychiatra. Każdą formę może też prowadzić osoba pod kierunkiem takiego specjalisty. Formy i ich prowadzących szerzej opisuje wpis co to jest hipoterapia.

Według Kanonów hipoterapią nie jest rekreacyjna ani sportowa jazda konna osób z niepełnosprawnością. O prowadzącego i cenę takiej jazdy pytaj organizatora.

Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) hipoterapii nie finansuje, więc zwykle płaci rodzina. Ceny i dopłaty opisuje wpis ile kosztuje hipoterapia, a pozostałe wpisy o hipoterapii znajdziesz w dziale Hipoterapia.

Jak wybrać ośrodek hipoterapii, skoro nazwa nie mówi, kto prowadzi zajęcia?

Ośrodek hipoterapii wybieraj po osobie, która prowadzi zajęcia, a nie po nazwie zajęć. Pod nazwą „hipoterapia” działają „bardzo różne formy działań z udziałem koni”, jak pisze PTHip w relacji z posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. osób z niepełnosprawnościami z 27 maja 2026 r. Te formy różnią się celem, zakresem i przygotowaniem prowadzących.

W klasyfikacji zawodów jest „instruktor hipoterapii” z kodem 323006. Zawód z klasyfikacji nie daje jednak uprawnień, co wyjaśnia wpis kto może prowadzić hipoterapię. PTHip w Poradniku dla rodziców pisze, że od 2010 r. zawód nie ma regulacji prawnej, a szkolenia może prowadzić każdy. Wniosek dla rodzica pada tam wprost: „musicie sami zadbać o sprawdzenie uprawnień” (s. 20).

Publiczny rejestr mają tylko niektórzy prowadzący, na przykład fizjoterapeuta i terapeuta zajęciowy, bo to zawody medyczne. Psychologa i pedagoga w publicznym rejestrze dziś nie znajdziesz. Instruktora hipoterapii też nie obejmuje żaden rejestr państwowy.

Nie pytaj więc ośrodka, czy prowadzi hipoterapię. Zapytaj, kto poprowadzi zajęcia, jaki ma zawód i gdzie to sprawdzisz.

Jeśli chcesz prowadzić zajęcia, kurs instruktora hipoterapii opisujemy osobno:

Co możesz sprawdzić sam i gdzie?

Sam sprawdzisz w publicznych rejestrach i dokumentach zawód prowadzącego, patronat PTHip i to, kto prowadzi działalność ośrodka. Wyszukiwarki rejestrów działają na imię i nazwisko, więc najpierw poproś ośrodek o imię i nazwisko prowadzącego. W tabeli poniżej zobaczysz, co sprawdzić, gdzie i co znaczy brak wpisu albo dokumentu.

Rejestr pokazuje zawód, a nie to, czy ktoś dobrze prowadzi hipoterapię. Podstawy: Kanony i Poradnik PTHip, ustawy wymienione w sekcji „Źródła”.

Rejestry i listy z tabeli znajdziesz w tych miejscach:

• Krajowy Rejestr Fizjoterapeutów: fizjoterapeuta.
• Wyszukiwarka „Znajdź pracownika medycznego”: terapeuta zajęciowy i inne zawody medyczne.
• Strona PTHip, zakładka „Wyszukaj”: Baza Instruktorów Hipoterapii i ośrodki pod patronatem PTHip.
• Strona PTHip, zakładka „Oferta”: listy ośrodków patronackich na kolejne lata, w tym lista na 2026 r. (PDF).
• Zestawienie szkoleniowców PZJ: instruktor jazdy konnej.
• Wyszukiwarka RPWDL: podmioty lecznicze i praktyki zawodowe.
• Wyszukiwarka KRS: fundacje, stowarzyszenia i spółki.
• CEIDG, przeglądanie wpisów: jednoosobowe firmy.

Psycholog. Rejestru psychologów dziś nie ma. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wyjaśnia, że samorząd psychologów nie powstał, więc psycholodzy legitymują się dyplomem magistra psychologii. Ustawa o zawodzie psychologa z 2026 r. przewiduje jawny Rejestr Psychologów na stronie Krajowej Izby Psychologów od 19 maja 2028 r. (art. 6, 7 i 161). Po tej dacie sprawdź psychologa w tym rejestrze. Przez dwa lata od tej daty osoba z dyplomem magistra psychologii może jednak pracować bez wpisu (art. 147 ust. 3).

Skąd wziąć adresy ośrodków? Zapytaj lekarza kwalifikującego do zajęć i zajrzyj na listę patronacką PTHip z bieżącego roku. „Ośrodki Praktyk PTHip” na stronie „Wyszukaj” to inna lista: miejsca praktyk dla osób na kursie PTHip.

Co znaczy patronat PTHip i jak sprawdzić, czy ośrodek go ma?

Patronat PTHip to znak stowarzyszenia, a nie licencja ani pozwolenie urzędu. Według wymagań PTHip dla ośrodków patronackich Zarząd Główny PTHip nadaje go na rok i w zakresie konkretnych form hipoterapii, po pisemnym wniosku z ankietą i wizytacji ośrodka. Co roku do końca stycznia ośrodek składa ankietę sprawozdawczą.

Wymagania PTHip dla ośrodka patronackiego obejmują między innymi (s. 1):

• specjalistę-konsultanta w dziedzinie, w której ośrodek ma patronat;
• prowadzących z kursem potwierdzonym legitymacją;
• lekarza w kadrze albo stałą współpracę z lekarzem;
• co najmniej dwa konie przygotowane do hipoterapii (tak samo Poradnik, s. 19);
• pisemną zgodę lekarza dla każdego pacjenta i dokumentację postępów;
• teren i sprzęt do zajęć.

Co znaczy, że koń jest przygotowany do hipoterapii, opisuje wpis o tym, jaki powinien być koń do hipoterapii.

PTHip może patronat odebrać, na przykład gdy ośrodek prowadzi zajęcia niezgodnie z Kanonami albo nie złoży ankiety. Skarga na piśmie do Zarządu Głównego oznacza obowiązkową wizytację, a potwierdzona uruchamia procedurę odebrania patronatu (s. 2). Jeśli coś Cię niepokoi w ośrodku z patronatem, opisz to na piśmie i wyślij do Zarządu Głównego PTHip. Kontakt jest na stronie towarzystwa.

Listę ośrodków patronackich PTHip ogłasza uchwałą na każdy rok. Na 2026 r. patronat ma 26 ośrodków według uchwały Zarządu Głównego PTHip nr 3/2026 z 2 marca 2026 r. W 2024 r. miało go według ogłoszenia PTHip 28 ośrodków. Ośrodek z patronatem może powoływać się na niego w ofercie, ale patronat jest na rok, więc sprawdzaj listę z bieżącego roku na stronie PTHip w zakładce „Oferta”. Lista na stronie „Wyszukaj” ma adresy i telefony, ale nie ma roku.

Jakich dokumentów i warunków wymaga od ośrodka PTHip, a czego przepisy?

Większość wymagań wobec ośrodka hipoterapii to standardy PTHip, a nie przepisy. Standardy PTHip to zasady z Kanonów, Poradnika dla rodziców, Informatora dla lekarzy i wymagań dla ośrodków patronackich.

Standardy PTHip obejmują trzy sprawy:

• Zgoda lekarza i dokumentacja. Kanony PTHip wymagają skierowania z pełną diagnozą, badań kontrolnych co najmniej raz w roku i opisowej oceny postępów. Prowadzący może odmówić zajęć, gdy dokumentacja jest niepełna (s. 4–5). Zgoda lekarza nie jest dana raz na zawsze (Poradnik, s. 23). Dokumenty dla dziecka opisuje wpis hipoterapia dla dzieci, a kto decyduje o przyjęciu, wpis wskazania i przeciwwskazania do hipoterapii.
• Sprzęt. Według Poradnika i Informatora ośrodek powinien mieć pas hipoterapeutyczny, kaski i rampę do wsiadania (Poradnik, s. 19–20; Informator dla lekarzy, s. 22). Kask i wyjątki od niego opisujemy przy pierwszej sesji hipoterapii.
• Ubezpieczenie. Kanony uznają za obowiązkowe ubezpieczenie prowadzącego od odpowiedzialności cywilnej (OC) i pacjenta od następstw nieszczęśliwych wypadków (NNW). Poradnik pisze, że NNW pacjenta jest zalecane (s. 19). Oba ubezpieczenia to wymóg PTHip.

Przepisy dotyczą trzech spraw:

• OC. Obowiązkowe OC ma podmiot wykonujący działalność leczniczą (ustawa o działalności leczniczej, art. 25 ust. 1 pkt 1 i ust. 2). Na Twój wniosek taki podmiot informuje o zawartych umowach ubezpieczenia (art. 14 ust. 2 pkt 2). Ustawa nie wymienia hipoterapii, więc o ubezpieczenie zapytaj każdy ośrodek.
• Rejestr podmiotów leczniczych. Do RPWDL trafia podmiot leczniczy albo praktyka zawodowa, na przykład fizjoterapeuty (art. 5 ust. 1, art. 100 ust. 1). Kiedy wpis ma znaczenie przy uldze rehabilitacyjnej, opisuje wpis o uldze na hipoterapię.
• Ochrona dzieci. Ustawa o ochronie małoletnich wymaga standardów ochrony małoletnich od placówek i organizatorów m.in. działalności medycznej, rekreacyjnej i sportowej (art. 22b), z uwzględnieniem dzieci z niepełnosprawnością (art. 22c ust. 4). Placówka wywiesza je w lokalu i publikuje na stronie, także w wersji skróconej dla dzieci (art. 22c ust. 7). Zanim organizator dopuści kogoś do pracy z dziećmi, sprawdza go w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym (w części z dostępem ograniczonym i w rejestrze Państwowej Komisji). Wymaga też od niego informacji z Krajowego Rejestru Karnego (art. 21 ust. 2 i 3). Hipoterapii ustawa nie wymienia, więc zapytaj ośrodek, czy ma standardy i czy sprawdza osoby pracujące z dziećmi.

Jakie sygnały ostrzegawcze mówią, że lepiej szukać innego ośrodka?

Sygnałem ostrzegawczym jest odstępstwo od standardów PTHip albo od przepisów, na przykład brak pytania o zgodę lekarza, jeden prowadzący przy kilkorgu dzieciach albo obietnica wyleczenia. Tabela poniżej zbiera takie sygnały. Obok każdego sygnału podaje standard PTHip albo przepis, a pod wierszem źródło ze stroną.

Sygnał to odstępstwo od standardu albo opis przepisu, a nie ocena konkretnego ośrodka. Standardy PTHip to dokumenty stowarzyszenia, a nie przepisy.

Jeden sygnał ostrzegawczy widać dopiero po zajęciach: pogorszenie stanu dziecka. Wtedy idź do lekarza. Kiedy zrezygnować i jak wygląda pierwsza sesja, opisuje wpis o hipoterapii dla dzieci:

Co zrobić, zanim zapłacisz za karnet?

Przed zapłatą za karnet przejdź listę kontrolną w trzech krokach. Część odpowiedzi znajdziesz w rejestrach i dokumentach z tabeli „Co możesz sprawdzić sam i gdzie?”, resztę zobaczysz na miejscu.

O wsiadanie na konia i o sprzęt zapytaj według listy we wpisie jazda konna dla osób z niepełnosprawnością.

Ile kosztują zajęcia, opisuje wpis ile kosztuje hipoterapia, a jaki rachunek wziąć do ulgi rehabilitacyjnej, wpis o uldze na hipoterapię.

Ani nazwa „hipoterapia” w ofercie, ani patronat z dawnych lat, ani opinie w internecie nie powiedzą Ci, kto stanie przy koniu. Powiedzą to rejestr, dokument i obejrzane zajęcia. Zanim zapłacisz za karnet, poproś o imię, nazwisko i zawód osoby, która poprowadzi zajęcia, sprawdź je w rejestrze albo w dokumencie i obejrzyj jedne zajęcia.

Najczęstsze pytania